สเตก APENFT (NFT) ได้ที่ไหน ผลตอบแทนมาจากอะไร

ทีมบรรณาธิการ APENFT Asia · ตรวจสอบข้อเท็จจริงกับแหล่งข้อมูลทางการแล้ว

APENFT staking คืออะไร และทำไมคนไทยถึงค้นหากันเยอะ

คนไทยจำนวนมากรู้จักเหรียญ APENFT (ปัจจุบันใช้ชื่อแบรนด์ AINFT แต่ตัวย่อยังเป็น NFT) เพราะจู่ ๆ เหรียญก็โผล่มาในบัญชี Binance จากโครงการแอร์ดรอปให้ผู้ถือ TRX, BTT และ JST เมื่อมีเหรียญอยู่ในมือเป็นหลักล้านหลักพันล้านหน่วยโดยไม่ได้ซื้อ คำถามถัดมาจึงเป็นเรื่องธรรมดาว่า “เอาไปทำอะไรให้งอกเงยได้บ้าง” และคำว่า APENFT staking หรือ stake apenft ก็ถูกค้นหาตามมาเยอะมาก ถ้าคุณยังสงสัยว่าเหรียญมาอยู่ในบัญชีได้อย่างไร ลองอ่านที่มาของเหรียญ APENFT ใน Binanceก่อน

คำว่าสเตกกิ้งในโลกคริปโตมีสองความหมายที่คนมักปนกัน ความหมายแรกคือการล็อกเหรียญไว้กับโปรโตคอลบล็อกเชนเพื่อช่วยรักษาความปลอดภัยของเครือข่ายแล้วได้รางวัลกลับมา แบบที่ TRX ทำผ่าน Stake 2.0 ความหมายที่สองเป็นการใช้คำแบบหลวม ๆ ของแพลตฟอร์มต่าง ๆ หมายถึงการฝากเหรียญไว้ที่ไหนสักแห่งเพื่อรับดอกเบี้ย ไม่ว่าจะเป็นการให้กู้ การเป็นผู้ให้สภาพคล่อง หรือโปรดักต์ออมเหรียญของกระดานเทรด

เหรียญ NFT เป็นโทเคน TRC-20 ที่รันอยู่บนเครือข่าย TRON ไม่ใช่เหรียญหลักของบล็อกเชนใด จึงไม่มีระบบสเตกระดับโปรโตคอลแบบ TRX ทุกช่องทางที่ให้ “ดอก” กับเหรียญ NFT จึงเป็นความหมายที่สอง คือการเอาเหรียญไปให้แพลตฟอร์มหรือคนอื่นใช้ แล้วรับส่วนแบ่งรายได้กลับมา การเข้าใจจุดนี้ตั้งแต่ต้นจะช่วยให้คุณประเมินความเสี่ยงได้ถูก เพราะผลตอบแทนไม่ได้มาจากการสร้างเหรียญใหม่ของเครือข่าย แต่มาจากกิจกรรมจริงของผู้ใช้คนอื่น ถ้ากิจกรรมน้อย ผลตอบแทนก็น้อยตาม

มีการสเตกแบบทางการจากโครงการหรือไม่

ไวท์เปเปอร์ AINFT ฉบับ 2.0 ซึ่งเป็นเอกสารทางการล่าสุด ระบุว่าเหรียญ NFT เป็นโทเคนกำกับดูแลเพียงตัวเดียวของระบบ และพูดถึงการสเตกเหรียญ NFT ในมูลนิธิ AINFT เพื่อรับสิทธิ์ในการโหวต แต่เอกสารไม่ได้ระบุอัตราผลตอบแทน และเรายังไม่พบหน้าผลิตภัณฑ์สเตกทางการที่เปิดใช้งานจริงและตรวจสอบได้ เราจึงขอสรุปตรง ๆ ว่า การสเตก APENFT แบบทางการยังไม่ได้รับการยืนยัน

ไวท์เปเปอร์ยังบอกชัดว่าแคมเปญแอร์ดรอปและการขุดเหรียญในอดีตผ่าน SunSwap, JustLend และ SUN.io นั้น “สิ้นสุดแล้ว” ใครที่เคยได้ยินว่าเคยมีพูลขุดเหรียญ NFT ผลตอบแทนสูงในช่วงปีแรก ๆ ต้องเข้าใจว่าเป็นแคมเปญชั่วคราวที่ปิดไปแล้ว ไม่ใช่สิ่งที่ยังกดเข้าไปร่วมได้

อีกเรื่องที่ควรรู้คือการรีแบรนด์จาก APENFT เป็น AINFT ไม่ได้มาพร้อมกับระบบสเตกใหม่หรือการสลับเหรียญใด ๆ สัญญาบน TRON ยังเป็นตัวเดิม ตัวย่อยังเป็น NFT ผลิตภัณฑ์ด้าน AI ที่ประกาศไว้ในไวท์เปเปอร์บางตัวยังไม่มีหลักฐานว่าเปิดใช้จริง รายละเอียดเรื่องนี้อยู่ในบทความการเปลี่ยนชื่อเป็น AINFT หมายถึงอะไรสำหรับผู้ถือ

สามช่องทางหารายได้จากเหรียญ NFT ที่ตรวจสอบได้

แม้ไม่มีสเตกทางการ แต่ก็มีช่องทางที่ใช้งานได้จริงบนเครือข่าย TRON และบนกระดานเทรด ด้านล่างคือภาพรวมแบบย่อ ก่อนจะลงรายละเอียดทีละช่องทาง

ฝากเหรียญใน JustLend DAO

JustLend DAO เป็นตลาดกู้ยืมที่ใหญ่ที่สุดบน TRON และมีตลาดสำหรับเหรียญ NFT โดยเฉพาะ เรียกว่า jNFT เมื่อคุณฝากเหรียญ NFT เข้าไป คุณจะได้ jToken กลับมาเป็นหลักฐานการฝาก ดอกเบี้ยที่ได้มาจากคนที่ยืมเหรียญ NFT ออกไป ถ้าไม่ค่อยมีคนยืม อัตราฝากก็จะต่ำ ซึ่งเป็นสิ่งที่เราเห็นจริงในวันที่ตรวจสอบข้อมูล อัตราฝากอยู่ในระดับเศษเสี้ยวของหนึ่งเปอร์เซ็นต์ต่อปี ส่วนอัตรากู้สูงกว่าอย่างเห็นได้ชัด ตัวเลขทั้งสองเปลี่ยนตลอดเวลา จึงต้องดูสดบนหน้าแพลตฟอร์ม

ตลาด

jNFT บน JustLend DAO

สัญญา jToken

TFpPyDCKvNFgos3g3WVsAqMrdqhB81JXHE

สินทรัพย์อ้างอิง

เหรียญ NFT บน TRON (TRC-20)

Collateral factor

60%

Reserve factor

20%

ประเภทดอกเบี้ย

ลอยตัว ปรับตามการใช้งาน

Collateral factor 60% หมายความว่าถ้าคุณใช้เหรียญ NFT ที่ฝากไว้เป็นหลักประกัน คุณจะกู้สินทรัพย์อื่นได้สูงสุดราว 60% ของมูลค่าหลักประกัน ส่วน reserve factor 20% คือสัดส่วนดอกเบี้ยที่โปรโตคอลเก็บไว้เป็นเงินสำรอง ไม่ได้ส่งต่อให้ผู้ฝาก ข้อควรระวังสำคัญคือ ถ้าคุณเอาเหรียญ NFT ไปค้ำแล้วกู้ USDT ออกมา เมื่อราคา NFT ร่วงแรง สถานะของคุณอาจถูกชำระบัญชี (liquidation) และเสียเหรียญบางส่วนไป สำหรับมือใหม่ แค่ฝากเฉย ๆ โดยไม่กู้จะปลอดภัยกว่ามาก อ่านรีวิวเต็มได้ที่คู่มือ JustLend DAO

เป็นผู้ให้สภาพคล่องบน SunSwap

SunSwap V2 มีพูล NFT/USDT และ NFT/WTRX ส่วน JustMoney ก็มีพูล NFT/WTRX เช่นกัน การเป็นผู้ให้สภาพคล่อง (LP) คือการใส่เหรียญสองฝั่งในมูลค่าเท่ากัน เช่น เหรียญ NFT กับ TRX แล้วรับส่วนแบ่งค่าธรรมเนียมทุกครั้งที่มีคนเทรดผ่านพูล ฟังดูดี แต่ต้องเข้าใจสองเรื่อง เรื่องแรก รายได้ขึ้นกับปริมาณการเทรดในพูล ซึ่งสำหรับเหรียญที่กระแสซาลงแล้ว ปริมาณมักไม่สูง เรื่องที่สอง คือ impermanent loss เมื่อราคาเหรียญสองฝั่งเปลี่ยนสัดส่วนกันมาก มูลค่าที่คุณถอนออกมาอาจน้อยกว่าการถือเหรียญเฉย ๆ

ตัวอย่างให้เห็นภาพ สมมติคุณใส่ NFT กับ TRX มูลค่าเท่ากัน แล้วราคา NFT ลดลงครึ่งหนึ่งเมื่อเทียบกับ TRX พูลจะปรับสัดส่วนโดยอัตโนมัติ ทำให้คุณถือ NFT มากขึ้นและ TRX น้อยลง เมื่อถอนออกมา มูลค่ารวมจะต่ำกว่าการถือแยกกันไว้เฉย ๆ ส่วนต่างนี้ต้องใช้ค่าธรรมเนียมที่ได้รับมาชดเชย ถ้าค่าธรรมเนียมน้อย คุณก็ขาดทุนสุทธิ วิธีใช้งาน SunSwap ตั้งแต่การสว็อปจนถึงการใส่สภาพคล่อง อยู่ในคู่มือ SunSwap ฉบับภาษาไทย

โปรดักต์ Earn บนกระดานเทรด

กระดานเทรดบางแห่งเคยหรือยังมีโปรดักต์ออมเหรียญสำหรับเหรียญ NFT เช่น OKX ที่เปิดตัว NFT staking ในหมวด Earn พร้อมกับการลิสต์เหรียญในปี 2021 ส่วนว่าตอนนี้ยังเปิดอยู่หรือไม่ และให้อัตราเท่าไร ต้องตรวจสอบในแอปของกระดานเอง เพราะโปรดักต์ลักษณะนี้เปิดปิดและปรับอัตราได้ตลอด ข้อดีคือใช้ง่าย ไม่ต้องจ่ายค่า Energy บนเชน ข้อเสียคือเหรียญอยู่ในความดูแลของกระดาน หากกระดานมีปัญหา คุณก็เสี่ยงไปด้วย

สำหรับผู้ใช้ในไทย ควรรู้ว่าไม่ใช่ทุกกระดานที่ลิสต์เหรียญ NFT และกระดานที่ได้รับใบอนุญาตจาก ก.ล.ต. ไทยอาจไม่มีคู่เทรดนี้ ให้ตรวจสอบรายชื่อตลาดที่ยืนยันได้ในหน้ากระดานเทรดที่มีเหรียญ APENFTก่อนตัดสินใจย้ายเหรียญไปที่ใด

วิธีเช็กผลตอบแทนจริงด้วยตัวเอง

เพราะเราไม่ใส่ตัวเลข APY ลงในบทความ (ตัวเลขเปลี่ยนเร็วและบทความนี้ต้องใช้ได้นาน) สิ่งที่มีประโยชน์กว่าคือวิธีเช็กเองให้เป็น ใช้ขั้นตอนด้านล่างทุกครั้งก่อนฝากเหรียญ

ลองคิดเลขง่าย ๆ ดูหนึ่งรอบ สมมติคุณมีเหรียญ NFT หนึ่งพันล้านหน่วยที่ได้มาจากแอร์ดรอป ถ้าอัตราฝากอยู่ที่ระดับเศษเสี้ยวของ 1% ต่อปี รายได้ทั้งปีจะเป็นเพียงหลักแสนหน่วย ซึ่งอาจมีมูลค่าเป็นเงินบาทน้อยกว่าค่า Energy ที่เสียไปตอนฝากและถอนด้วยซ้ำ ตรงนี้คือเหตุผลที่เราย้ำให้คำนวณเป็นจำนวนเหรียญจริงก่อนเสมอ ราคาเหรียญล่าสุดดูได้ที่หน้าราคา APENFT แบบเรียลไทม์

สเตก TRX เพื่อรับ Energy: ไม่ใช่ดอกผล แต่ลดค่าโอนได้จริง

หลายคนที่ค้นหา APENFT staking จริง ๆ แล้วอยากได้สิ่งนี้มากกว่า คือการไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียมทุกครั้งที่โอนเหรียญ NFT บน TRON ทุกการโอนโทเคน TRC-20 ต้องใช้ทรัพยากรสองอย่าง คือ Energy สำหรับการประมวลผลสมาร์ตคอนแทรกต์ และ Bandwidth สำหรับขนาดของธุรกรรม ถ้าไม่มีทรัพยากรพอ เครือข่ายจะเผา TRX จากกระเป๋าเพื่อจ่ายแทน

ตามพารามิเตอร์เครือข่าย ณ เวลาที่เขียน ราคา Energy อยู่ที่ 100 sun ต่อหน่วย การโอนเหรียญ NFT ไปยังที่อยู่ที่ถือ NFT อยู่แล้วใช้ราว 14,309 Energy หรือประมาณ 1.43 TRX ถ้าเผา ส่วนการโอนไปยังที่อยู่ที่ไม่เคยถือ NFT ใช้ราว 29,309 Energy หรือประมาณ 2.93 TRX พารามิเตอร์เหล่านี้ปรับได้ด้วยการโหวตของ Super Representative จึงอาจเปลี่ยนในอนาคต

คณิตศาสตร์ของการสเตกที่หลายคนเข้าใจผิด

จุดที่ต้องเข้าใจคือ Energy ที่ได้จากการสเตก TRX ไม่ได้สะสมไปเรื่อย ๆ แต่เป็น เพดานรายวันที่เติมกลับเอง ในอัตราปัจจุบัน TRX ที่สเตก 1 เหรียญให้ Energy ราว 9.7 หน่วยต่อวัน (ตัวเลขนี้ขึ้นกับปริมาณ TRX ที่ทั้งเครือข่ายสเตกอยู่) ถ้าคุณสเตก 100 TRX เพดานของคุณจะอยู่ที่ประมาณ 970 Energy คุณไม่สามารถรอสิบห้าวันแล้วได้ 14,000 กว่า Energy มาใช้ทีเดียว เพราะเมื่อเต็มเพดานแล้วจะไม่เพิ่มอีก

แต่การโอนเหรียญ NFT หนึ่งครั้งต้องใช้ Energy ประมาณ 14,309 หน่วย พร้อมกันในธุรกรรมเดียว ดังนั้นถ้าอยากให้การโอนหนึ่งครั้งไม่ต้องเผา TRX เลย คุณต้องมี TRX สเตกอยู่ราว 1,480 เหรียญ (14,309 หาร 9.7) ถ้าสเตกน้อยกว่านั้น Energy ที่มีจะถูกใช้ก่อน และส่วนที่ขาดเครือข่ายจะเผา TRX จ่ายแทน แปลว่าสเตกน้อยก็ช่วยลดค่าโอนได้ แต่ครอบคลุมได้แค่บางส่วน และเมื่อใช้ Energy ไปแล้ว ต้องรอให้ค่อย ๆ เติมกลับภายในราว 24 ชั่วโมง

ถ้าโอนวันละหลายครั้ง ต้องสเตกเพิ่มตามสัดส่วน และถ้าโอนไปยังที่อยู่ใหม่ซึ่งใช้ Energy ราวสองเท่า ก็ต้องสเตกเพิ่มเป็นราวสองเท่าเช่นกัน TRX ที่สเตกยังเป็นของคุณ แต่การถอนต้องรอ 14 วัน และระหว่างนั้นราคา TRX อาจผันผวน รายละเอียดทุกขั้นตอนอยู่ในคู่มือสเตก TRX ด้วย Stake 2.0

สำหรับคนที่โอนเหรียญนาน ๆ ครั้ง การเผา TRX ตรง ๆ หรือเช่า Energy ผ่านบริการอย่าง JustLend มักคุ้มกว่าการล็อก TRX จำนวนมาก การเช่า Energy ของ JustLend เปิดตัวพร้อม sTRX และมีรายงานว่าอัตราค่าเช่าลดลงเหลือ 8% แต่ก็ควรเช็กเงื่อนไขล่าสุดก่อนใช้ และระวังบริการเช่า Energy จากบุคคลที่สามที่ไม่รู้ที่มา

ข้อดีข้อเสียของการหารายได้จากเหรียญ NFT

ความเสี่ยงที่ต้องรู้ก่อนฝากเหรียญ

ความเสี่ยงแรกคือ สมาร์ตคอนแทรกต์ โปรโตคอล DeFi ทุกตัวมีโอกาสมีช่องโหว่ แม้จะเปิดใช้มานานก็ตาม การฝากเหรียญเข้าไปเท่ากับการเชื่อว่าโค้ดไม่มีจุดบกพร่อง ความเสี่ยงที่สองคือ ราคา เหรียญ NFT มีอุปทานสูงสุดถึง 999.99 ล้านล้านหน่วย และ CoinGecko บันทึกจุดต่ำสุดตลอดกาลครั้งใหม่หลังการรีแบรนด์ ห่างจากจุดสูงสุดในอดีตอย่างมาก ดอกผลเพียงเล็กน้อยไม่สามารถชดเชยราคาที่ลดลงได้ ข้อมูลอุปทานเพิ่มเติมดูได้ที่โทเคนอมิกส์ของ APENFT

ความเสี่ยงที่สามคือ ความเสี่ยงคู่สัญญา สำหรับโปรดักต์ Earn บนกระดานเทรด เหรียญไม่ได้อยู่ในมือคุณ ความเสี่ยงที่สี่ที่คนไทยเจอบ่อยที่สุดคือ ฟิชชิงและการหลอกลวง ตั้งแต่เว็บ “สเตก AINFT รับ APY หลายร้อยเปอร์เซ็นต์” เว็บให้เคลมแอร์ดรอป ไปจนถึงการโอนเหรียญมูลค่าศูนย์เพื่อปลอมที่อยู่ในประวัติธุรกรรม (address poisoning) วิธีตรวจสอบและเช็กลิสต์ความปลอดภัยอยู่ในบทความAPENFT ปลอดภัยไหม

สุดท้ายคือเรื่อง ภาษีและการบันทึกรายการ ดอกผลจากคริปโตอาจถือเป็นเงินได้ที่ต้องยื่นภาษีตามกฎหมายไทย ควรเก็บประวัติธุรกรรมไว้ทุกครั้ง และปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีหากมีจำนวนมาก เนื้อหาในหน้านี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน

เตรียมกระเป๋าให้พร้อมก่อนใช้ DeFi บน TRON

ถ้าตัดสินใจลองฝากเหรียญใน JustLend หรือใส่สภาพคล่องบน SunSwap คุณต้องมีกระเป๋าแบบไม่ฝากดูแลที่รองรับ TRON และเชื่อมต่อ dApp ได้ ตัวเลือกที่นิยมที่สุดคือ TronLink ซึ่งเป็นกระเป๋าทางการของ TRON รองรับทั้ง TRC-20 และ TRC-721 และมีเบราว์เซอร์ dApp ในตัว ส่วนใครถือเหรียญจำนวนมาก การใช้ฮาร์ดแวร์วอลเล็ตร่วมกับ TronLink ช่วยเพิ่มความปลอดภัยได้อีกชั้น เปรียบเทียบตัวเลือกทั้งหมดได้ที่รวมกระเป๋า TRON สำหรับเหรียญ NFT

ก่อนเริ่ม ให้เตรียม TRX ไว้ในกระเป๋าจำนวนหนึ่งสำหรับค่าธรรมเนียม เพราะถ้ามีแต่เหรียญ NFT แต่ไม่มี TRX ธุรกรรมจะล้มเหลว จากนั้นทดลองด้วยจำนวนน้อยก่อน ตรวจสอบผลบนเชนว่าสำเร็จจริง แล้วค่อยเพิ่มจำนวน หลังฝากแล้วให้กลับมาดูการอนุมัติโทเคน (token approval) ที่ให้ไว้กับสัญญาต่าง ๆ เป็นระยะ และเพิกถอนสิทธิ์ที่ไม่ใช้แล้ว เพื่อลดความเสี่ยงหากสัญญาใดถูกเจาะในอนาคต

ถ้าสรุปให้สั้นที่สุด การสเตก APENFT ในความหมายที่คนส่วนใหญ่คาดหวัง คือฝากแล้วได้ดอกเป็นกอบเป็นกำ ยังไม่มีอยู่จริงในรูปแบบทางการ ช่องทางที่มีอยู่ให้ผลตอบแทนเล็กน้อยและผันผวน คนที่ได้ประโยชน์ชัดเจนที่สุดคือคนที่โอนเหรียญบ่อยและสเตก TRX เพื่อลดค่าธรรมเนียม ส่วนคนที่ถือเหรียญเพราะได้มาฟรีจากแอร์ดรอป การเก็บไว้ในกระเป๋าที่ปลอดภัยและไม่ยุ่งกับเว็บแปลก ๆ อาจเป็นทางเลือกที่ดีที่สุดแล้ว