คอลเลกชันงานศิลปะ APENFT: จาก Picasso ถึง NFT และบทเรียนการลงทุนศิลปะดิจิทัล

ทีมบรรณาธิการ APENFT Asia · ตรวจสอบข้อเท็จจริงกับแหล่งข้อมูลทางการแล้ว

คอลเลกชันงานศิลปะ APENFT คืออะไร และเริ่มต้นจากตรงไหน

APENFT จดทะเบียนที่สิงคโปร์เมื่อปลายเดือนมีนาคม 2021 ด้วยพันธกิจตั้งต้นที่ชัดเจนคือ “นำงานศิลปะระดับโลกขึ้นบล็อกเชนในรูปแบบ NFT” เพื่อเชื่อมโลกศิลปะดั้งเดิมกับคริปโต คอลเลกชันงานศิลปะ APENFT จึงเป็นหัวใจของแบรนด์ในช่วงแรก ก่อนที่โครงการจะรีแบรนด์เป็น AINFT ในเดือนตุลาคม 2025 และหันไปเน้นโครงสร้างพื้นฐานด้าน AI ข้อมูลอย่างเป็นทางการล่าสุดของคอลเลกชันอยู่ในภาคผนวก “The AINFT Art Collection” ของไวต์เปเปอร์ฉบับ 2.0

ภาพที่คนไทยหลายคนคุ้นตาคือข่าว Justin Sun ประมูลงานราคาหลักร้อยล้านบาทแล้วประกาศมอบให้มูลนิธิ เรื่องนี้เป็นจริงบางส่วน แต่รายละเอียดแต่ละชิ้นต่างกันมาก บางชิ้นซื้อโดยกองทุน บางชิ้นถูกขายต่อไปแล้ว และบางชิ้นกลายเป็นคดีความ หน้านี้จะแยกให้ชัดว่าอะไรยืนยันได้ อะไรเป็นคำกล่าวอ้าง และอะไรยังไม่มีข้อสรุป หากอยากรู้จักบทบาทของผู้ก่อตั้งเพิ่มเติม อ่านได้ที่ Justin Sun กับ APENFT

รายการผลงานในคอลเลกชันและที่มาของแต่ละชิ้น

ตารางนี้สรุปเฉพาะข้อมูลที่ยืนยันได้จากไวต์เปเปอร์และสื่อที่อ้างอิง ราคาที่ไม่มีแหล่งยืนยันจะระบุว่า “ไม่เปิดเผย”

Picasso: งานชิ้นเอกที่ถูกแปลงเป็น TRC-721

ภาพ Femme nue couchée au collier ปี 1932 ซึ่งเป็นภาพของ Marie-Thérèse Walter ถูกซื้อโดย JUST NFT Fund ของ Justin Sun ในเดือนเมษายน 2021 ด้วยราคาที่ Bloomberg รายงานว่าราว 20 ล้านดอลลาร์ ไวต์เปเปอร์ระบุว่า NFT ของภาพนี้อยู่บนสัญญา TRC-721 ของ TRON ซึ่งตรวจสอบได้บนเชน งานชิ้นนี้คือตัวอย่างคลาสสิกของการแปลงงานศิลปะจริงเป็นโทเคน ถ้าอยากเข้าใจกลไกเบื้องหลัง อ่าน มาตรฐาน TRC-721 บน TRON ประกอบ

Warhol: กรณีที่ NFT ถูกขายแล้วนำเงินไปเผาเหรียญ

Three Self-Portraits ของ Andy Warhol ปี 1986 ถูกซื้อมาราว 2 ล้านดอลลาร์ในเดือนเมษายน 2021 จากนั้น NFT ของงานถูกขายต่อบน Binance NFT ในราคา 2.8 ล้าน BUSD หลังผู้ถือเหรียญโหวตอนุมัติ เงินที่ได้ถูกนำไปซื้อเหรียญ NFT มูลค่าราว 2.52 ล้าน BUSD แล้วเผาทิ้งประมาณ 1.03 ล้านล้านเหรียญเมื่อ 16 กรกฎาคม 2021 นี่เป็นหนึ่งในไม่กี่ครั้งที่คอลเลกชันศิลปะเชื่อมกับตัวเหรียญอย่างเป็นรูปธรรม รายละเอียดการเผาเหรียญดูได้ที่ โทเคโนมิกส์ของเหรียญ NFT

Beeple, Pak และงานดิจิทัลแท้

ฝั่งศิลปะดิจิทัลโดยกำเนิด Justin Sun ชนะประมูล Ocean Front ของ Beeple ที่ 6 ล้านดอลลาร์ในเดือนมีนาคม 2021 และบริจาคให้ APENFT ส่วนชุด ABUNDANCE ห้าชิ้นของ Beeple ซึ่งมีส่วนประกอบทางกายภาพ ราคาที่ได้มาไม่มีการเปิดเผย อีกชุดที่มักถูกพูดถึงคู่กับคำว่า Sotheby’s คือ Cube จาก The Fungible Collection ของ Pak ที่ขายผ่าน Sotheby’s ร่วมกับ Nifty Gateway ระหว่าง 12 ถึง 14 เมษายน 2021 Justin Sun ซื้อไป 1,686 Cube แต่ ไม่ได้ ซื้องาน The Switch อย่างที่บางแหล่งเข้าใจผิด

Comedian และปก TIME

Comedian หรือ “กล้วยติดเทป” ของ Maurizio Cattelan ถูกซื้อที่ Sotheby’s นิวยอร์กเมื่อพฤศจิกายน 2024 ด้วยราคารวมค่าธรรมเนียม 6.2 ล้านดอลลาร์ และ Justin Sun กินกล้วยต่อหน้าสื่อจนเป็นข่าวไปทั่วโลก งานนี้อยู่ในภาคผนวกคอลเลกชัน AINFT นอกจากนี้ยังมี The Computer in Society ของ Boris Artzybasheff ซึ่งเป็นภาพปกนิตยสาร TIME ปี 1965 ในรูปแบบ NFT แต่ราคาที่ได้มาไม่ได้รับการยืนยัน

ประเด็น Le Nez ของ Giacometti: เรื่องที่ยังไม่มีข้อสรุป

ในเดือนพฤศจิกายน 2021 Justin Sun ซื้อประติมากรรม Le Nez ของ Alberto Giacometti ที่ Sotheby’s นิวยอร์กในราคา 78.4 ล้านดอลลาร์ และประกาศว่าจะ “บริจาค” ให้มูลนิธิ APENFT ข่าวนี้ทำให้ชื่อโครงการเป็นที่รู้จักในวงการศิลปะดั้งเดิมอย่างมาก

ต่อมาในเดือนกุมภาพันธ์ 2025 Justin Sun ยื่นฟ้อง David Geffen นักสะสมงานศิลปะชาวอเมริกัน โดยกล่าวหาว่า Sydney Xiong อดีตที่ปรึกษาด้านศิลปะของเขา ขายประติมากรรมชิ้นนี้ไปโดยไม่มีอำนาจ และระบุในคำฟ้องว่า APENFT ไม่เคยถือกรรมสิทธิ์ในงานชิ้นนี้ ด้าน Geffen ฟ้องกลับในเดือนเมษายน 2025 โดยอ้างว่า APENFT ได้แลกเปลี่ยนงานนี้เมื่อมกราคม 2024 ด้วยเงิน 10.5 ล้านดอลลาร์บวกภาพวาดอีกสองภาพ

กรณีนี้เป็นบทเรียนสำคัญสำหรับนักลงทุนศิลปะดิจิทัลทุกคน การประกาศบริจาคบนโซเชียลหรือในข่าวประชาสัมพันธ์ ไม่ได้เท่ากับการโอนกรรมสิทธิ์ตามกฎหมายเสมอไป สิทธิ์ในวัตถุจริงขึ้นกับเอกสารนอกเชน ไม่ใช่โทเคนบนเชน

มูลค่าคอลเลกชันกับมูลค่าเหรียญ NFT ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน

ไวต์เปเปอร์ AINFT อ้างว่าคอลเลกชันมีมูลค่า “มากกว่า 200 ล้านหยวน” ซึ่งเป็นตัวเลขของโครงการเอง ไม่มีผู้ประเมินอิสระรับรอง ที่สำคัญกว่านั้นคือ ผู้ถือเหรียญ NFT ไม่ได้มีสิทธิ์ส่วนแบ่งในงานศิลปะเหล่านี้ เหรียญเป็นโทเคน TRC-20 ที่ไวต์เปเปอร์ระบุว่าใช้เป็นโทเคนกำกับดูแลของ AINFT ไม่ใช่หน่วยลงทุนในกองทุนศิลปะ

คนที่ซื้อเหรียญเพราะคิดว่า “มีงาน Picasso หนุนหลัง” ควรทบทวนใหม่ ราคาเหรียญขึ้นกับอุปสงค์อุปทานในตลาดคริปโต การใช้งานจริงของระบบนิเวศ และทิศทางโครงการด้าน AI มากกว่าราคาของงานศิลปะในคอลเลกชัน ข้อมูลจาก CoinGecko แสดงว่าราคาเหรียญทำจุดสูงสุดในเดือนกันยายน 2021 และช่วงหลังซื้อขายใกล้ระดับต่ำสุดตลอดกาล ทั้งที่งานในคอลเลกชันส่วนใหญ่ยังอยู่ นี่คือหลักฐานว่าสองสิ่งนี้แยกจากกัน

ลงทุนงานศิลปะดิจิทัลอย่างไรให้รู้ทันความเสี่ยง

ตลาดศิลปะดิจิทัลในไทยเติบโตจากกลุ่มศิลปินและนักสะสมที่เข้ามาช่วงปี 2021 แต่หลังกระแสซา หลายคนพบว่างานที่ซื้อแพงขายต่อไม่ได้เลย บทเรียนจากคอลเลกชัน APENFT ช่วยให้เห็นหลักคิดที่ใช้ได้กับ NFT ทุกเชน

วิธีประเมินมูลค่างานศิลปะ NFT แบบง่าย

ไม่มีสูตรตายตัว แต่นักสะสมที่มีประสบการณ์มักดูสี่เรื่อง คือ ชื่อเสียงและผลงานต่อเนื่องของศิลปิน ความหายากและจำนวนชิ้นในชุด ประวัติราคาขายจริงที่ไม่ใช่การซื้อขายวนกันเอง และความน่าเชื่อถือของแพลตฟอร์มที่เก็บงาน ถ้าจะซื้อขายบน TRON ให้เริ่มจากศึกษา มาร์เก็ตเพลส APENFT และทางเลือกอื่น และตรวจโครงการที่ยังเคลื่อนไหวใน ไดเรกทอรีโครงการบน TRON

งานศิลปะถูกแปลงเป็นโทเคนอย่างไร และศิลปินได้อะไร

กระบวนการพื้นฐานมีสามชั้น ชั้นแรกคือไฟล์งาน เช่น ภาพสแกนความละเอียดสูงหรือไฟล์วิดีโอ ซึ่ง APENFT เคยเก็บไว้บน BitTorrent File System (BTFS) ชั้นที่สองคือไฟล์เมทาดาทาที่บอกชื่องาน คำอธิบาย และลิงก์ไปยังไฟล์ ชั้นที่สามคือโทเคนบนเชนที่ชี้ไปยังเมทาดาทานั้น และบันทึกว่าใครเป็นเจ้าของ เมื่อมีการซื้อขาย สิ่งที่เปลี่ยนมือบนเชนคือโทเคน ส่วนงานจริงยังอยู่ที่เดิม ไม่ว่าจะอยู่ในห้องนิรภัยหรือในบ้านของผู้ซื้อ

นอกจากการซื้องานของศิลปินดัง APENFT ยังประกาศกองทุน Art Dream Fund มูลค่า 100 ล้านดอลลาร์เพื่อสนับสนุนศิลปิน แต่เราไม่พบรายงานอิสระที่สรุปว่ากองทุนจ่ายเงินไปแล้วเท่าไร และให้ใครบ้าง ศิลปินไทยที่สนใจควรถือว่าเป็นโครงการที่ต้องติดต่อและตรวจสอบเงื่อนไขกับมูลนิธิโดยตรง ไม่ควรเชื่อข้อความชักชวนผ่านแชตหรือกลุ่มเทเลแกรมที่ไม่ใช่ช่องทางทางการ ซึ่งมักเป็นช่องทางหลอกเก็บค่าธรรมเนียมการมินต์ ดูรูปแบบกลโกงที่พบบ่อยได้ที่ คู่มือความปลอดภัยของ APENFT

สำหรับผู้ที่อยากถือชิ้นงาน NFT บน TRON ด้วยตัวเอง ควรใช้กระเป๋าที่รองรับ TRC-721 และควบคุม private key เองได้ เปรียบเทียบตัวเลือกได้ที่ กระเป๋าสำหรับเหรียญและ NFT บน TRON และอย่าลืมเตรียม TRX ไว้จ่ายค่า Energy ทุกครั้งที่โอนหรือซื้อขาย

ไทม์ไลน์ย่อของคอลเลกชัน

ดูภาพรวมเหตุการณ์ทั้งหมดของโครงการได้ที่ ประวัติ APENFT ตั้งแต่เริ่มจนถึง AINFT ส่วนเรื่อง Banksy ที่บางกระทู้พูดถึง เราไม่พบหลักฐานว่าเกี่ยวข้องกับ APENFT

งานศิลปะในคอลเลกชันมีเรื่องเล่าที่น่าสนใจ แต่สำหรับนักลงทุน เรื่องเล่าไม่ใช่สิทธิ์ ให้แยกความประทับใจออกจากการตัดสินใจใช้เงินเสมอ