TRON staking คืออะไร และควร stake TRX เท่าไรเพื่อลดค่าโอน

ทีมบรรณาธิการ APENFT Asia · ตรวจสอบข้อเท็จจริงกับแหล่งข้อมูลทางการแล้ว

TRON staking คืออะไร

TRON ไม่ได้คิดค่าธรรมเนียมแบบ “จ่ายเป็นเหรียญทุกครั้ง” เหมือนหลายเชน แต่ใช้โมเดลทรัพยากรสองชนิด คือ Bandwidth ซึ่งคิดตามขนาดข้อมูลของธุรกรรม และ Energy ซึ่งคิดตามงานคำนวณของสัญญาอัจฉริยะ ถ้าบัญชีของคุณมีทรัพยากรเหล่านี้เพียงพอ ธุรกรรมจะไม่เผา TRX เลย ถ้าไม่มี ระบบจะเผา TRX เพื่อจ่ายส่วนที่ขาด

TRON staking หรือ Stake 2.0 คือวิธีได้ทรัพยากรเหล่านี้มาใช้ฟรี คุณล็อก TRX ไว้ในบัญชีของตัวเอง เลือกว่าจะรับเป็น Energy หรือ Bandwidth แล้วได้รับ TRON Power เท่ากับจำนวน TRX ที่ stake เพื่อใช้โหวต Super Representative (SR) ผู้ผลิตบล็อกของเครือข่าย TRX ที่ stake ยังเป็นของคุณ ไม่ได้ถูกส่งไปที่ใคร แต่จะใช้โอนหรือขายไม่ได้จนกว่าจะ unstake และผ่านช่วงรอ 14 วัน

สำหรับผู้ถือ APENFT ที่โอนเหรียญบ่อย หรือใช้ SunSwap และ JustLend เป็นประจำ การ stake TRX คือวิธีลดต้นทุนระยะยาวที่ได้ผลที่สุด แต่ต้องเข้าใจตัวเลขให้ถูกก่อน เพราะคนจำนวนมาก stake น้อยเกินไปแล้วแปลกใจว่าทำไมยังโดนเผา TRX

ทรัพยากรสองชนิดบน TRON: Energy กับ Bandwidth

ธุรกรรม TRC-20 หนึ่งครั้งใช้ Bandwidth ราว 345 ไบต์ และการโอน TRX ธรรมดาใช้ราว 268 ไบต์ โควตาฟรี 600 หน่วยต่อวันจึงพอสำหรับธุรกรรมง่าย ๆ ราวหนึ่งถึงสองครั้ง สำหรับคนส่วนใหญ่ Bandwidth จึงไม่ใช่ปัญหาหลัก ปัญหาจริงคือ Energy ซึ่งไม่มีโควตาฟรีและเป็นต้นทุนก้อนใหญ่ของการโอนโทเคน

ต้อง stake TRX เท่าไร: คำนวณจากการโอน NFT

นี่คือส่วนที่สำคัญที่สุดของคู่มือ และเป็นจุดที่คนเข้าใจผิดบ่อยที่สุด Energy จากการ stake ไม่ได้เป็น “ต่อธุรกรรม” แต่เป็น โควตารายวันที่ค่อย ๆ เติมกลับ ในช่วงที่เขียน TRX หนึ่งเหรียญที่ stake ให้ Energy ราว 9.7 หน่วยต่อวัน เมื่อใช้ไป Energy จะค่อย ๆ ฟื้นตัวกลับมาเต็มภายใน 24 ชั่วโมง ไม่ได้เติมเต็มทันทีตอนเที่ยงคืน

ขณะเดียวกัน การโอนเหรียญ NFT หนึ่งครั้งต้องใช้ Energy ราว 14,309 หน่วยในคราวเดียว ถ้าผู้รับถือ NFT อยู่แล้ว และราว 29,309 หน่วยถ้าผู้รับไม่เคยถือมาก่อน ดังนั้นการจะครอบคลุมการโอนแม้เพียงครั้งเดียวต้อง stake ราว 1,480 TRX เพราะ 1,480 × 9.7 ได้ราว 14,356 Energy

ถ้า stake น้อยกว่านั้นจะเกิดอะไรขึ้น คุณยังได้ประโยชน์ แต่เป็นแบบบางส่วน ระบบจะใช้ Energy ที่มีก่อน แล้วเผา TRX สำหรับส่วนที่ขาด ตัวอย่างเช่น stake 500 TRX จะมี Energy เต็มที่ราว 4,850 หน่วย เมื่อโอน NFT ไปยังผู้ถือเดิม ส่วนที่ขาดราว 9,459 หน่วยจะถูกเผาเป็น TRX ราว 0.95 TRX แทนที่จะเป็น 1.43 TRX ประหยัดได้ราวหนึ่งในสาม และ Energy ที่ใช้ไปจะค่อย ๆ เติมกลับในวันถัดไป

ถ้าโอนหลายครั้งต่อวัน ต้องคูณขึ้นตามจำนวนครั้ง เช่น โอน NFT ไปยังผู้ถือเดิมวันละ 3 ครั้งต้อง stake ราว 4,440 TRX จึงจะครอบคลุมทั้งหมด ลองใส่รูปแบบการใช้งานของคุณใน เครื่องคำนวณ Energy ของ TRON ซึ่งจะเทียบให้เห็นทั้งต้นทุนการเผา TRX และจำนวนที่ต้อง stake

วิธี stake TRX เพื่อรับ Energy ทีละขั้น

ตัวอย่างนี้อิงกับ TronLink ซึ่งเป็นกระเป๋าทางการของ TRON กระเป๋าอื่นที่รองรับ Stake 2.0 ใช้หลักการเดียวกัน ถ้ายังไม่ได้ติดตั้ง ดูได้ที่ คู่มือ TronLink

โหวต Super Representative และรางวัล

TRON Power ที่ได้จากการ stake ใช้โหวตเลือก Super Representative ซึ่งเป็นผู้ผลิตบล็อกและโหวตข้อเสนอเปลี่ยนพารามิเตอร์ของเครือข่าย เช่น ราคา Energy SR หลายรายแบ่งรางวัลส่วนหนึ่งให้ผู้ที่โหวตให้ ทำให้การ stake มีผลตอบแทนเป็น TRX เพิ่มเติมนอกเหนือจากทรัพยากร

อย่างไรก็ตาม อัตรารางวัลแปรผันตามนโยบายของ SR แต่ละราย และจำนวนคะแนนโหวตทั้งหมด ไม่มีการรับประกัน ควรมองรางวัลเป็นผลพลอยได้ ไม่ใช่เหตุผลหลักของการ stake ถ้าคุณกำลังมองหาผลตอบแทนจากเหรียญ NFT โดยตรง เราเปรียบเทียบไว้ในหน้า APENFT staking

Unstake, ระยะรอ 14 วัน และการยกเลิก

เมื่อต้องการ TRX คืน ให้กด unstake ในหน้าเดียวกัน TRX จะเข้าสู่ช่วงรอ 14 วัน ซึ่งกำหนดโดยข้อเสนอ #84 ของเครือข่ายในปี 2023 ระหว่างรอ TRX จะไม่ให้ทรัพยากรและโอนไม่ได้ เมื่อครบกำหนดจึงกดถอนเข้ายอดคงเหลือปกติ

• ยกเลิกได้ ระหว่างช่วงรอ คุณสามารถยกเลิกคำขอ unstake ทั้งหมด เพื่อให้ TRX กลับไปอยู่ในสถานะ stake
• วางแผนล่วงหน้า ถ้ารู้ว่าต้องใช้ TRX ในอีกไม่กี่วัน อย่า stake ทั้งหมด
• ทยอย unstake ถ้าไม่แน่ใจ การ unstake บางส่วนช่วยให้ยังมี Energy ใช้ระหว่างรอ

การมอบสิทธิ์ทรัพยากร (delegation)

Stake 2.0 ให้คุณมอบ Energy หรือ Bandwidth ที่ stake ไว้ให้กับที่อยู่อื่นได้ โดย TRX ยังเป็นของคุณ และเรียกคืนการมอบสิทธิ์ได้ภายหลัง กรณีใช้งานที่พบบ่อยคือ เก็บ TRX ก้อนใหญ่ไว้ในกระเป๋าเย็นหรือฮาร์ดแวร์วอลเล็ต แล้วมอบ Energy ให้กระเป๋าร้อนที่ใช้โอน NFT ทุกวัน หรือมอบ Energy ให้กระเป๋าของสมาชิกในครอบครัว

ตลาดเช่า Energy ก็ทำงานบนกลไกนี้ เช่น บริการเช่า Energy ของ JustLend DAO ที่เปิดในเดือนเมษายน 2023 พร้อม sTRX ผู้ที่ไม่อยากล็อก TRX หลายพันเหรียญสามารถเช่า Energy เป็นครั้งคราวแทน แต่ควรระวังบริการเช่าของบุคคลที่สามที่ไม่รู้จัก เพราะบางรายขอสิทธิ์เกินจำเป็น

ตัวอย่างแผน stake สำหรับผู้ใช้สามแบบ

เพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้น ลองดูสามสถานการณ์สมมติของผู้ถือ NFT ชาวไทย ตัวเลขทั้งหมดใช้อัตรา 9.7 Energy ต่อ TRX ต่อวัน และราคา Energy 100 sun ซึ่งเป็นค่า ณ เวลาที่เขียน

คุณเอ: โอนเดือนละครั้ง คุณเอซื้อ NFT ไว้ถือยาว และโอนเข้าออก exchange ราวเดือนละครั้ง ถ้าไม่ stake เลย ต้นทุนต่อเดือนอยู่ราว 1.43 TRX บวก Bandwidth เล็กน้อย การล็อก TRX 1,480 เหรียญเพื่อประหยัดเพียงเท่านี้ไม่คุ้ม เพราะเสียสภาพคล่องและต้องรอ 14 วันเมื่ออยากใช้เงิน สำหรับคุณเอ การเผา TRX ตรง ๆ คือทางที่ง่ายที่สุด

คุณบี: ถือ TRX อยู่แล้ว 2,000 เหรียญ คุณบีถือ TRX ระยะยาวอยู่แล้วและโอน NFT สัปดาห์ละหลายครั้ง การ stake TRX ที่มีอยู่ทั้งก้อนจะให้ Energy ราว 19,400 หน่วยต่อวัน พอสำหรับการโอน NFT ไปยังผู้ถือเดิมวันละครั้งพร้อมเหลือเผื่อ โดยไม่ต้องซื้ออะไรเพิ่ม และยังได้ TRON Power ไปโหวตด้วย กรณีนี้การ stake คุ้มชัดเจน

คุณซี: ส่ง USDT และ NFT ทุกวัน คุณซีทำธุรกรรมหลายครั้งต่อวัน ทั้ง USDT และ NFT ความต้องการ Energy รวมอาจเกิน 80,000 หน่วยต่อวัน ซึ่งต้อง stake มากกว่า 8,000 TRX คุณซีอาจผสมสองวิธี คือ stake ส่วนหนึ่งเพื่อรองรับการใช้งานพื้นฐาน แล้วเช่า Energy เพิ่มในวันที่ใช้งานหนัก

ความผิดพลาดที่พบบ่อยเมื่อ stake TRX

• stake ทั้งหมดจนไม่เหลือ TRX เมื่อ Energy ไม่พอ ระบบต้องเผา TRX แต่ถ้ายอดว่างเป็นศูนย์ ธุรกรรมจะล้มเหลวด้วยข้อความ OUT_OF_ENERGY
• เลือก Bandwidth แทน Energy การโอน NFT ต้องการ Energy เป็นหลัก การ stake เพื่อ Bandwidth แทบไม่ช่วยลดค่าโอนโทเคน
• คาดหวังว่า Energy จะสะสมข้ามวัน Energy จาก staking มีเพดานเท่ากับโควตารายวัน ไม่ได้สะสมเพิ่มเรื่อย ๆ ถ้าไม่ใช้
• ลืมระยะรอ 14 วัน หลายคน unstake ในวันที่ตลาดผันผวนแล้วพบว่าใช้ TRX ไม่ได้ทันที
• ใช้บริการเช่าหรือ stake ปลอม เว็บที่สัญญาผลตอบแทนสูงจากการ “ฝาก TRX” มักเป็นการหลอกลวง ตรวจวิธีป้องกันได้ที่ APENFT ปลอดภัยไหม

ข้อดีข้อเสียของการ stake TRX

ใครควร stake และใครไม่จำเป็น

ถ้าคุณโอน NFT หรือ USDT แค่เดือนละครั้งสองครั้ง การเผา TRX ราว 1.43 ถึง 2.93 TRX ต่อครั้งอาจง่ายกว่าการล็อก TRX หลายพันเหรียญไว้ 14 วันขึ้นไป ถ้าคุณโอนทุกวัน ใช้ DeFi บ่อย หรือถือ TRX ไว้ระยะยาวอยู่แล้ว การ stake คือทางเลือกที่สมเหตุสมผลที่สุด ส่วนคนที่อยู่ตรงกลาง การเช่า Energy เป็นครั้งคราวอาจคุ้มที่สุด ภาพรวมว่าทรัพยากรเหล่านี้เชื่อมกับแอปต่าง ๆ อย่างไรดูได้ที่ ระบบนิเวศ TRON