GameFi trên TRON và APENFT game: nhìn thẳng, không thổi phồng

Ban biên tập APENFT Asia · Đã kiểm chứng với nguồn chính thức

APENFT game có tồn tại không?

Từ khóa “apenft game” và “apenft metaverse” được tìm khá nhiều ở Việt Nam, một phần vì giai đoạn 2021–2022, khi Axie Infinity khiến cả cộng đồng mê play-to-earn, ai cũng kỳ vọng mọi dự án NFT sẽ ra game. Câu trả lời thẳng thắn: chúng tôi không tìm thấy game chính thức nào của APENFT hay AINFT mà người dùng có thể chơi.

APENFT được thành lập năm 2021 với sứ mệnh đưa tác phẩm nghệ thuật lên blockchain. Sản phẩm thực tế của dự án gồm sàn APENFT Marketplace (ra mắt năm 2022), launchpad NFT Pump dùng TRC-404 và một bộ sưu tập nghệ thuật. Khi đổi tên thành AINFT, dự án tuyên bố chuyển từ “giao dịch NFT” sang “xây dựng hạ tầng AI cho crypto”. Sách trắng V2.0 liệt kê bốn dòng sản phẩm, không dòng nào là game:

Theo báo cáo của Protos vài tháng sau khi đổi tên, cả bốn sản phẩm này vẫn chưa ra mắt; việc chúng có ra mắt sau đó hay không thì chưa được xác nhận. Đọc thêm về thay đổi chiến lược trong bài APENFT đổi tên thành AINFT.

GameFi trên TRON: những gì thực sự có

Dù APENFT không có game, mạng TRON có một lịch sử GameFi riêng. Dưới đây là các dự án game và hạ tầng game có liên hệ được ghi nhận, kèm trạng thái mới nhất mà chúng tôi kiểm tra:

• WINk là một trong những nền tảng game dApp lâu đời nhất của TRON. Người giữ token WIN từng được thêm vào chương trình airdrop đồng NFT từ cuối năm 2021, với mức nắm giữ tối thiểu 15.000 WIN. Tại lần kiểm tra gần nhất, website không truy cập được từ điểm kiểm tra của chúng tôi.
• WINkLink không phải game mà là oracle, cung cấp dữ liệu giá và số ngẫu nhiên cho dApp, trong đó có game. Số ngẫu nhiên kiểm chứng được là yếu tố quan trọng để game on-chain công bằng.
• TRON Ninjas từng là game arcade play-to-earn; tên miền nay chuyển hướng sang nơi khác.
• CryptoFlowers cho phép lai tạo và sưu tầm hoa NFT; chúng tôi không xác minh được đường dẫn chính thức hiện tại.

Danh sách đầy đủ các dự án trên TRON, kể cả DeFi và hạ tầng, có trong danh mục dự án NFT và GameFi trên TRON.

Chuẩn token nào dành cho game trên TRON

Một game blockchain cần lưu hai loại tài sản: tiền tệ trong game (có thể thay thế) và vật phẩm (có thể độc nhất hoặc có nhiều bản sao). TRON có ba chuẩn phục vụ việc này:

• TRC-20 cho token tiền tệ, như đồng NFT hay WIN.
• TRC-721 cho vật phẩm độc nhất: một nhân vật hiếm, một mảnh đất ảo duy nhất.
• TRC-1155 (TIP-1155, “Multi Token Standard”, đã ở trạng thái Final) cho phép một hợp đồng chứa nhiều loại token cùng lúc. Ví dụ, 5.000 thanh kiếm thường giống nhau và 1 thanh kiếm huyền thoại độc nhất có thể nằm trong cùng một hợp đồng, chuyển theo lô với phí thấp hơn.

Với nhà phát triển game, TRC-1155 thường là lựa chọn hợp lý nhất. Với người chơi, điều cần nhớ là: vật phẩm trong ví bạn chỉ có giá trị khi còn người muốn mua. Tìm hiểu kỹ về chuẩn NFT trong bài TRC-721 là gì.

Play-to-earn thực sự trả bao nhiêu?

Người Việt có lẽ hiểu chuyện này rõ hơn ai hết. Thời Axie Infinity bùng nổ, không ít người bỏ việc để “cày” SLP, rồi chứng kiến thu nhập teo tóp nhanh chóng khi giá token thưởng lao dốc. Cơ chế dưới đây giải thích vì sao điều này lặp lại ở gần như mọi game play-to-earn:

Một số game cố gắng phá vòng lặp này bằng cách đốt token, khóa phần thưởng hay chuyển sang mô hình “play-and-earn” chú trọng niềm vui chơi game. Nhưng chưa có mô hình nào được chứng minh bền vững trên quy mô lớn. Trên TRON, phần lớn game play-to-earn thời 2021 đã ngừng hoạt động.

Metaverse: lời hứa và thực tế

Metaverse là từ khóa nóng giai đoạn 2021–2022. Nhiều dự án NFT, kể cả bên Ethereum như Otherside của Yuga Labs, công bố kế hoạch thế giới ảo. Với APENFT, chúng tôi không tìm thấy sản phẩm metaverse nào được ra mắt hay được ghi trong sách trắng mới. Những gì bạn có thể thấy trên mạng thường là:

• Bài quảng bá cũ từ thời cơn sốt NFT, không gắn với sản phẩm thật.
• Dự án không liên quan mượn tên “APE” hoặc “NFT” để thu hút tìm kiếm.
• Trang giả mạo mời “đăng ký sớm metaverse APENFT” để thu thập ví hoặc dụ ký giao dịch ủy quyền.

Nếu bạn nhầm APENFT với hệ sinh thái Bored Ape và ApeCoin, nơi thực sự có dự án metaverse Otherside, hãy đọc bài so sánh APENFT và ApeCoin.

Đồng NFT có công dụng gì nếu không có game?

Người giữ đồng NFT, phần lớn từ airdrop trên Binance trước đây, thường hỏi: không có game thì giữ để làm gì? Theo những gì có thể kiểm chứng:

Giá hiện tại và biến động của đồng NFT có trên trang giá APENFT.

Cách đánh giá một game blockchain trên TRON

Trước khi bỏ tiền vào một game mới, hãy tự hỏi những câu sau:

• Game có vui không nếu bỏ phần thưởng token? Nếu câu trả lời là không, bạn đang tham gia một mô hình tài chính chứ không phải game.
• Hợp đồng ở đâu? Tra địa chỉ hợp đồng vật phẩm và token trên Tronscan. Hợp đồng đã xác minh mã nguồn chưa? Có bao nhiêu ví nắm giữ?
• Ai đứng sau? Đội ngũ công khai, từng ra sản phẩm, hay ẩn danh hoàn toàn?
• Token thưởng phát hành bao nhiêu? Nếu không có trần cung hoặc cơ chế đốt rõ ràng, lạm phát sẽ ăn mòn giá trị.
• Bạn cần ký những gì? Một game hợp lệ không cần quyền chuyển toàn bộ token hay NFT trong ví bạn.
• Phí bao nhiêu? Mỗi thao tác trên chuỗi tốn Energy. Chuyển đồng NFT tới ví đã có NFT tốn khoảng 14.309 Energy, tức khoảng 1,43 TRX nếu đốt. Game cần nhiều thao tác sẽ ngốn phí nhanh nếu bạn không stake TRX.

Lừa đảo phổ biến mượn danh GameFi

Các chiêu lừa liên quan đến game trên TRON thường gặp ở Việt Nam gồm:

• “Airdrop vật phẩm game miễn phí”: một NFT lạ xuất hiện trong ví, kèm đường dẫn tới trang “nhận thưởng”. Trang đó yêu cầu kết nối ví và ký giao dịch ủy quyền, sau đó rút sạch tài sản. Check Point Research từng cảnh báo về các chiến dịch airdrop NFT giả như vậy.
• Đầu tư “nuôi” nhân vật: góp vốn mua nhân vật, hứa chia lợi nhuận hằng ngày. Đây là mô hình đa cấp đội lốt game.
• Mua bán vật phẩm qua P2P ngoài nền tảng: chuyển khoản trước, không bao giờ nhận được vật phẩm.

Danh sách kiểm tra an toàn đầy đủ có trong bài APENFT có an toàn không. Và nếu bạn muốn tìm hiểu bức tranh lớn hơn của mạng TRON ngoài game, hãy xem bài hệ sinh thái TRON.

Kết luận

GameFi trên TRON từng có thời kỳ sôi động, nhưng hiện chỉ còn lại một số ít nền tảng và nhiều dự án đã ngừng hoạt động. APENFT chưa bao giờ ra mắt game hay metaverse mà chúng tôi xác minh được, và AINFT đang đi theo hướng AI. Nếu ai đó mời bạn “chơi APENFT game” để kiếm tiền, đó là tín hiệu để dừng lại và kiểm tra kỹ.