Lịch sử APENFT: dự án NFT của hệ TRON đã đi qua những gì?

Ban biên tập APENFT Asia · Đã kiểm chứng với nguồn chính thức

Lịch sử APENFT bắt đầu từ đâu?

Nếu bạn từng gõ “dự án APENFT là gì” hay “lịch sử APENFT” thì câu trả lời ngắn gọn là: đây là một quỹ nghệ thuật số do người sáng lập TRON Justin Sun và Sydney Xiong khởi xướng (theo CoinMarketCap), được đăng ký thành lập tại Singapore ngày 29/3/2021. Sứ mệnh ban đầu ghi trong sách trắng là “đăng ký các tác phẩm nghệ thuật đẳng cấp thế giới thành NFT trên blockchain”, tức là bắc cầu giữa giới sưu tầm nghệ thuật truyền thống và thế giới crypto.

Thời điểm ra đời không phải ngẫu nhiên. Đầu năm 2021, cơn sốt NFT bùng nổ toàn cầu: các nhà đấu giá lớn bắt đầu bán tác phẩm số, giá NFT nghệ thuật lập kỷ lục liên tục. Hệ TRON khi đó cần một “lá cờ” trong mảng NFT, và APENFT được dựng lên để đóng vai trò đó. Dữ liệu tác phẩm được lưu trên BitTorrent File System (BTFS), một mảnh khác của hệ sinh thái mà Justin Sun kiểm soát sau khi mua lại BitTorrent năm 2018.

Một điểm dễ gây nhầm lẫn cho người mới: “NFT” ở đây vừa là tên một loại tài sản (token không thể thay thế), vừa là mã của một token thay thế được — đồng NFT chuẩn TRC-20 của APENFT. Khi nói “giá coin APENFT” hay “đồng APENFT”, người dùng Việt đang nhắc tới token này, không phải một bức tranh NFT cụ thể. Phần cơ chế cung và phân bổ được phân tích kỹ ở trang tokenomics và tổng cung NFT.

Thành lập

29/3/2021, Singapore

Người sáng lập (theo CMC)

Justin Sun, Sydney Xiong

Token

NFT, chuẩn TRC-20, 6 số thập phân

Hợp đồng TRON

TFczxzPhnThNSqr5by8tvxsdCFRRz6cPNq

Ngày tạo hợp đồng

13/5/2021

Tên hiện tại

AINFT (từ 9/10/2025)

Giai đoạn mua tranh: trước cả khi có token

Điều thú vị là bộ sưu tập nghệ thuật xuất hiện trước token. Tháng 3/2021, Justin Sun thắng đấu giá tác phẩm Ocean Front của Beeple với giá 6 triệu USD rồi tặng cho APENFT. Tháng 4/2021, quỹ JUST NFT Fund của ông mua bức Femme nue couchée au collier của Picasso (khoảng 20 triệu USD theo Bloomberg) và Three Self-Portraits của Andy Warhol (khoảng 2 triệu USD). Cũng trong tháng 4, tại phiên Sotheby’s hợp tác với Nifty Gateway, ông mua 1.686 khối “Cube” trong bộ The Fungible Collection của nghệ sĩ Pak.

Những thương vụ này tạo nên câu chuyện truyền thông rất mạnh: một dự án crypto sở hữu Picasso và Warhol dưới dạng NFT. Với nhà đầu tư nhỏ lẻ, đó là “tài sản bảo chứng” về mặt hình ảnh, dù về pháp lý token NFT không đại diện cho quyền sở hữu tác phẩm. Bạn có thể xem danh sách đầy đủ và tình trạng từng tác phẩm ở trang bộ sưu tập nghệ thuật số của APENFT.

Ra mắt token: Huobi Prime và Poloniex LaunchBase

Hợp đồng token NFT được triển khai trên TRON ngày 13/5/2021. Từ 14 đến 20/5/2021, token được mở bán qua Huobi Prime (nay là HTX) — người tham gia phải nắm tối thiểu 300 HT. Giao dịch chính thức mở ngày 20/5/2021. Giá vòng một được báo cáo là 0,000000072 USDT, nhưng sách trắng lại ghi “giá phát hành ban đầu” là 0,000012 USD; hai con số mâu thuẫn và chưa có xác nhận con số nào là cuối cùng.

Chỉ một ngày sau, 21/5/2021, Poloniex LaunchBase khởi động lại với NFT là dự án đầu tiên. Cả HTX lẫn Poloniex đều gắn với Justin Sun, nên ngay từ đầu thanh khoản của token đã tập trung ở các sàn “người nhà”. Đến hôm nay, ví lạnh Poloniex vẫn là một trong những địa chỉ nắm nhiều NFT nhất trên Tronscan.

Về câu hỏi “APENFT có ICO không”: không có đợt ICO tự bán công khai kiểu 2017. Sách trắng chỉ dành 2% tổng cung cho IEO, phần lớn còn lại chia cho đối tác nghệ sĩ, airdrop, đội ngũ và quỹ mua tác phẩm.

Hai năm airdrop: vì sao ai giữ TRX cũng có APENFT

Cột mốc ảnh hưởng tới người dùng Việt Nam nhiều nhất là chương trình airdrop. Ảnh chụp số dư (snapshot) đầu tiên diễn ra ngày 10/6/2021 cho người giữ TRX, BTT và JST. Sau đó, cứ ngày 10 hằng tháng lại có snapshot, kéo dài đến tháng 6/2023. Theo kế hoạch, mỗi tháng phân phối 1.666.650.000.000 NFT trong 24 tháng — tương đương khoảng 4% tổng cung.

Các sàn lớn như Binance, KuCoin, Pionex hỗ trợ chương trình bằng cách tự cộng NFT vào tài khoản người dùng đủ điều kiện. Đó là lý do nhiều người mở app Binance thấy một đồng lạ và tìm kiếm “Binance tặng APENFT”. Từ 10/11/2021, quy định được điều chỉnh: thêm người giữ WIN, đặt mức tối thiểu 100 TRX / 2.000 BTT / 100 JST / 15.000 WIN. Chi tiết từng vòng, tỷ lệ và cách xử lý số dư “bụi” nằm ở bài giải thích airdrop APENFT trên Binance.

Đốt token bằng tiền bán tranh Warhol

Tháng 6/2021, bản NFT của Three Self-Portraits (Warhol) được bán lại trên Binance NFT với giá 2,8 triệu BUSD. Sau cuộc bỏ phiếu của holder (mở ngày 7/7, thông qua ngày 10/7/2021), số tiền 2,52 triệu BUSD được dùng để mua lại và đốt khoảng 1,03 nghìn tỷ NFT vào ngày 16/7/2021.

Đây là lần hiếm hoi tài sản nghệ thuật của quỹ tác động trực tiếp tới token. Tuy nhiên, so với tổng cung 999,99 nghìn tỷ, lượng đốt này chỉ khoảng 0,1%. Hiện có khoảng 9,88 nghìn tỷ NFT nằm trong địa chỉ “hố đen” của TRON; phân bổ chi tiết theo từng đợt của phần còn lại chưa được xác nhận. Tháng 9/2024, Justin Sun cho biết phí giao dịch trên NFT Pump sẽ được dùng để mua lại và đốt NFT.

Đỉnh giá, Le Nez và mở rộng sàn niêm yết

Ngày 4/9/2021, NFT chạm đỉnh lịch sử khoảng 0,00000753 USD theo CoinGecko. Tính theo VND, đó vẫn chỉ là một phần rất nhỏ của một đồng — đặc điểm của token có tổng cung tính bằng nghìn tỷ. Muốn hiểu vì sao giá luôn có nhiều số 0 như vậy, xem trang giá APENFT và cách đọc giá.

Tháng 11/2021 có hai sự kiện lớn. OKX niêm yết cặp NFT/USDT kèm sản phẩm staking (11/11/2021). Cùng tháng, Justin Sun mua tượng Le Nez của Giacometti tại Sotheby’s New York với giá 78,4 triệu USD và công bố “tặng” cho APENFT. Câu chuyện này về sau trở thành tranh chấp pháp lý: tháng 2/2025, ông Sun kiện nhà sưu tầm David Geffen, cho rằng Sydney Xiong đã bán tác phẩm mà không có thẩm quyền và rằng APENFT “chưa bao giờ nắm quyền sở hữu”; tháng 4/2025 Geffen kiện ngược lại. Kết quả vụ việc chưa được xác nhận, và Le Nez không còn trong danh mục tác phẩm của sách trắng mới. Bối cảnh về vai trò của ông Sun có ở trang Justin Sun và APENFT.

Marketplace, mở khóa toàn bộ và NFT Pump

Ngày 15/4/2022, APENFT Marketplace chạy mainnet qua một buổi livestream với Justin Sun, được giới thiệu là sàn NFT chính thức đầu tiên trên TRON, miễn phí giao dịch ban đầu và phí gas dưới 1 USD. Tháng 7/2022, Bitfinex niêm yết NFT.

Ngày 1/5/2023, toàn bộ token NFT được mở khóa theo sách trắng — không còn lịch unlock nào treo trên thị trường. Một tháng sau, airdrop kết thúc. Tháng 9/2024, dự án ra mắt NFT Pump, launchpad dùng chuẩn TRC-404 với cơ chế giá đường cong “pump”. Ngày 20/3/2025, Kraken niêm yết APENFT/USD và APENFT/EUR; ngày 11/7/2025, NFT xuất hiện trên Binance Alpha.

Cũng cần nói thẳng: hoạt động trên marketplace hiện rất thấp. Protos ghi nhận khối lượng trung bình chỉ khoảng 6 USD mỗi ngày. Đánh giá chi tiết ở trang AINFT Marketplace.

Đổi tên thành AINFT và những gì xảy ra sau đó

Ngày 9/10/2025, APENFT chính thức công bố nâng cấp thành AINFT, chuyển trọng tâm “từ giao dịch NFT sang xây dựng hạ tầng AI cho crypto”. Sách trắng v2.0 nêu bốn dòng sản phẩm: Agent Framework, Nova, AgenTX và Grid. Mã token vẫn là NFT, hợp đồng TRON không đổi, không cần swap.

Các sàn xử lý lần lượt: Bitfinex hủy niêm yết APENFT ngày 27/11/2025; Bithumb đổi tên sang AINFT ngày 24/12/2025, tự chuyển số dư; KuCoin thông báo hỗ trợ đổi tên ngày 13/1/2026. Theo Protos, các sản phẩm AI chính chưa ra mắt — việc chúng ra mắt sau đó chưa được xác nhận. Gần đây giá giao dịch quanh vùng đáy lịch sử; dữ liệu mới nhất có ở trang giá APENFT. Toàn bộ ý nghĩa của cú đổi tên với holder được phân tích trong bài AINFT là gì.

Dòng thời gian APENFT tóm tắt

Bảng cột mốc theo chủ đề

Bài học rút ra cho nhà đầu tư Việt

Nhìn lại cả chặng đường, có vài điểm đáng ghi nhớ trước khi bạn quyết định mua hay giữ đồng NFT:

• Câu chuyện mạnh không đồng nghĩa với giá trị cho token. Bộ sưu tập Picasso, Warhol, Beeple tạo tiếng vang, nhưng token không cho bạn quyền sở hữu tác phẩm nào.
• Phân phối qua airdrop làm nguồn cung rải rộng. Hơn 2,15 triệu địa chỉ TRON đang giữ NFT, phần lớn là người nhận airdrop thụ động — áp lực bán luôn hiện hữu.
• Chiến lược đã thay đổi hoàn toàn. Từ “bảo tàng nghệ thuật trên chuỗi” sang “hạ tầng AI”; hãy theo dõi sản phẩm thực tế thay vì lời hứa.
• Lừa đảo bám theo mọi cột mốc. Mỗi đợt airdrop hay đổi tên đều kéo theo trang giả mạo; đọc kỹ bài APENFT có an toàn không trước khi kết nối ví ở bất kỳ đâu.

Nếu bạn muốn tự kiểm chứng, hãy mở hợp đồng trên Tronscan: ngày tạo 13/5/2021 và địa chỉ phát hành vẫn giữ nguyên dù tên hiển thị đã là AINFT. Danh sách sàn đang giao dịch được cập nhật ở trang sàn giao dịch APENFT, còn cách mua an toàn từ VND có ở hướng dẫn mua APENFT.